اورمونیوز(۱۳ فروردین ۱۳۸۶): در اين كتاب داستان واقعي زندگي خانواده اي از اهالي قولونجي آورده شده است كه سال ۱۹۱۸ در اثر حمله قشون ارمني و جيلوها ظلم و ستم بسیاری را متحمل شده اند.
در مقدمه كتاب راز گل نسترن نوشته خانم حوریه رحیمی قولنجي چنين آمده است:
… با شروع جنگ جهاني اول روسيه و انگليس و متحدانشان جنگ عليه آلمان وامپراتوري عثماني را شروع كردند. دولت ايران در اين جنگ اعلام بي طرفي كرد، با اين حال اين كشور از جنوب توسط انگليس و از شمال توسط روسيه اشغال شد يكي از سياستهاي روسيه مسلح كردن مسيحي ها (آسوريها و ارمنيها) عليه مسلمانان (تركها)بود كه در اين راستا به مسلح كردن آنها در آذربايجان غربي و شرق تركيه عليه مسلمانان پرداخت.
آنها به آزار و اذيت مسلمانان پرداخته و با عكس العمل نيروهاي عثماني روبرو شدند و از مرزهاي تركيه رانده شدند و يك گروه هفتاد هزار نفري از آنها وارد آذربايجان غربي شدند و به زور در روستاهاي اطراف اورميه و سلماس اسكان يافتند.
با انقلاب اكتبر روسيه روسها مجبور به عقب نشيني شدند، ولي در اورميه دست به تاسيس قشون مسيحي (آسوري و ارمني) زدند و با ارمني هاي مسلح يك قشون يكصد هزار نفري تشكيل دادند و اين قشون در اورميه سلماس و خوي حكومت نظامي اعلام كرد و اعلاميه داد كه: مقدرات شما به دست قشون مسيحي است و هر كس نافرماني كند كشته خواهد شد.
از ۳ اسفند ۱۲۹۶(۱۹۱۸) در اورميه با خلع سلاح كامل تركها قتل عام را شروع كردند. سپس براي به دست آوردن سلماس مي خواستند با اسماعيل آقا سميتقو هم پيمان شوند كه رهبر سياسي - مذهبي آنها در ديدار با سميتقو توسط او ترور شد و بهانه به دست مسيحيان افتاد. از آخرين چهارشنبه اسفند ماه به مدت سه ماه صد و پنجاه هزار نفر مسلمان ترك قتل عام شد. در تير ماه ۱۲۹۷ قشون ارمني براي تصرف خوي در راستاي تحقق آرمان ارمنستان بزرگ اقدام كرد كه با اعزام قشون نجات بخش مسلمانان (تركان عثماني) كل منطقه از شر نظاميان مسيحي (ارمني و جيلوها) نجات يافت.
در اين مدت كه آذربايجان زير يوغ و ستم ارامنه بود، مردم متحمل ظلم و ستمي شدند كه هيچگاه نخواهند توانست آن را فراموش كنند. در اين كتاب داستان واقعي زندگي خانواده اي از اهالي روستاي زيباي قولونجي از توابع بخش انزل اورميه آورده شده كه با چشمهاي خود اين ستمها را ديده و تحمل كرده و به فرزندان خود تعريف كرده اند…
